چگونه محصول خود را در عمان به یک محصول ملی تبدیل کنیم؟

مقدمه

در سال‌های اخیر، عمان با تمرکز بر توسعه صنایع غیرنفتی، افزایش ارزش افزوده داخلی و حمایت از تولیدکنندگان، توجه بیشتری به تولید داخل و محصولات ملی داشته است. یکی از مهم‌ترین ابزارهای این سیاست، هویت محصول ملی عمان یا Made in Oman است که به تولیدکنندگان امکان می‌دهد محصولات واجد شرایط خود را با نشان رسمی محصول عمانی در بازار معرفی کنند. این برنامه در چارچوب مقررات وزارت تجارت، صنعت و ترویج سرمایه‌گذاری عمان اجرا می‌شود.

اما یک نکته مهم وجود دارد: ثبت شرکت در عمان به‌تنهایی به معنای Made in Oman شدن محصول نیست. برای دریافت این نشان، باید فعالیت تولیدی در عمان انجام شود و الزامات مربوط به مجوز، تولید و ارزش افزوده داخلی رعایت شود.

نشان Made in Oman هویت ملی محصولات تولیدشده در سلطنت عمان است و برای معرفی محصولات ملی در بازار داخلی و خارجی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بر اساس اطلاعات رسمی سامانه Made in Oman، متقاضی باید یکی از مجوزهای واجد شرایط، از جمله مجوزهای صنعتی، کشاورزی، صنایع دستی یا شیلات را داشته باشد و فعالیت تولیدی در داخل عمان انجام شود.

بنابراین، صرفاً اینکه یک شرکت توسط یک سرمایه‌گذار خارجی در عمان ثبت شده باشد، برای استفاده از نشان Made in Oman کافی نیست.

مهم‌ترین شرط؛ حداقل ۲۰ درصد محتوای محلی

یکی از مهم‌ترین الزامات دریافت هویت محصول ملی، حداقل ۲۰ درصد محتوای محلی (Local Content) است.

مطابق اطلاعات منتشرشده در سامانه رسمی Made in Oman، این نسبت باید حداقل ۲۰ درصد باشد. همچنین در محاسبه آن، ارزش محصول درب کارخانه و ارزش مواد اولیه فاقد منشأ عمانی مورد توجه قرار می‌گیرد.

به زبان ساده، اگر بخش عمده‌ای از محصول در خارج از عمان تولید شده و در عمان صرفاً بسته‌بندی یا عملیات بسیار محدود انجام شود، نمی‌توان صرفاً با ثبت شرکت در عمان آن را محصول عمانی تلقی کرد.

بر اساس دستورالعمل منتشرشده:

درصد محتوای محلی =

(قیمت محصول درب کارخانه − ارزش مواد فاقد منشأ) ÷ قیمت محصول درب کارخانه × ۱۰۰

نتیجه این محاسبه باید حداقل ۲۰ درصد باشد.

برای دریافت Made in Oman چه مجوزی لازم است؟

اولین مرحله، داشتن مجوز فعالیت متناسب با نوع تولید است.

سامانه رسمی Made in Oman، مجوزهای زیر را در میان مجوزهای واجد شرایط اعلام کرده است:

مجوز صنعتی

مجوز کشاورزی

مجوز صنایع دستی

مجوز شیلات

همچنین در بخش خدمات سامانه، مجوزهای صنعتی، معدنی، کشاورزی، صنایع دستی و ماهیگیری به‌عنوان مجوزهای قابل استفاده برای درخواست هویت محصول ملی معرفی شده‌اند.

بنابراین پیش از اقدام برای Made in Oman باید ابتدا ماهیت دقیق فعالیت و طبقه‌بندی تجاری آن مشخص شود.

۱. راه‌اندازی فعالیت تولیدی

شرکت باید فعالیت تولیدی خود را در عمان آغاز کرده باشد. طبق FAQ رسمی سامانه، درخواست هویت محصول ملی پس از شروع تولید تجاری قابل ارائه است.

۲. داشتن مجوز معتبر

متقاضی باید مجوز مربوط به فعالیت خود را داشته باشد و مجوز در زمان درخواست معتبر باشد.

۳. ثبت اطلاعات محصول

اطلاعات محصول و مواد اولیه در سامانه مربوطه ثبت می‌شود.

۴. ارائه اطلاعات مواد اولیه

برای هر محصول باید اطلاعات مربوط به مواد اولیه اصلی ارائه شود. در صورتی که چند محصول برای ثبت ارائه شود، اطلاعات مواد اولیه هر محصول باید به‌صورت جداگانه تکمیل شود.

۵. ارائه کد HS

در صورت ثبت چند محصول، فهرست محصولات به همراه HS Code مورد نیاز است. کدهای HS از طریق اداره کل گمرک عمان قابل پیگیری هستند.

۶. ارائه اطلاعات کارکنان

فهرست کارکنان مورد تأیید وزارت کار عمان نیز از مدارک موردنیاز فرآیند درخواست است.

۷. ارائه تصویر محصول

تصویر باکیفیت محصول نیز باید در فرآیند ثبت بارگذاری شود.

در حال حاضر، سامانه رسمی Made in Oman اعلام کرده است که صدور گواهی هویت محصول ملی فاقد هزینه است. همچنین زمان بررسی درخواست پس از تکمیل اطلاعات و مدارک، ۱۵ روز کاری اعلام شده است.

البته این موضوع به معنی رایگان بودن کل فرآیند راه‌اندازی کارخانه یا فعالیت تولیدی نیست؛ هزینه‌های مربوط به ثبت شرکت، مجوزهای تخصصی، محل فعالیت، تجهیزات، نیروی انسانی، استانداردها و سایر مجوزهای لازم، موضوعات جداگانه‌ای هستند

تولید در عمان تنها به استفاده از نشان Made in Oman محدود نمی‌شود.

سلطنت عمان در سال‌های اخیر توسعه بخش صنعتی و افزایش ارزش افزوده داخلی را در چارچوب چشم‌انداز عمان 2040 دنبال کرده است. ایجاد شهرک‌های صنعتی و مناطق اقتصادی و ارائه برخی مشوق‌های سرمایه‌گذاری از جمله ابزارهای مورد استفاده برای توسعه این بخش است.

برای برخی پروژه‌های تولیدی، بسته به نوع پروژه و محل سرمایه‌گذاری، مشوق‌هایی مانند زمین با اجاره بلندمدت، تسهیلات مرتبط با واردات ماشین‌آلات و مواد اولیه و برخی مشوق‌های مالیاتی مطرح شده است؛ اما برخورداری از هر مشوق به شرایط پروژه، مجوزها و مقررات مربوط به آن بستگی دارد و نباید آن را برای تمام کارخانه‌ها یکسان فرض کرد.

آیا سرمایه‌گذار ایرانی هم می‌تواند در عمان تولید کند؟

به‌طور کلی، سرمایه‌گذاری خارجی در عمان امکان‌پذیر است، اما نوع فعالیت، ساختار شرکت، مجوزهای تخصصی، محل اجرای پروژه و مقررات مربوط به سرمایه‌گذاری خارجی باید به‌صورت جداگانه بررسی شود.

برای یک سرمایه‌گذار ایرانی که قصد دارد محصول خود را در عمان تولید کند، مسیر معمول می‌تواند شامل این مراحل باشد:

انتخاب محصول ← بررسی امکان فعالیت ← ثبت شرکت ← انتخاب محل تولید ← اخذ مجوز صنعتی و تخصصی ← راه‌اندازی تولید ← رعایت الزامات محتوای محلی ← ثبت محصول ← درخواست Made in Oman

سامانه Invest Oman نیز برای سرمایه‌گذاران، ابزارهای رسمی مانند Business Simulator و License Simulator را برای بررسی شرایط، مدارک، مجوزها و هزینه‌های مرتبط معرفی کرده است.

این یکی از مهم‌ترین سؤالات برای تجار ایرانی است.

خیر، صرف بسته‌بندی یک محصول وارداتی در عمان را نباید به‌طور خودکار معادل تولید عمانی یا واجد شرایط Made in Oman دانست.

معیار اصلی، رعایت الزامات قانونی هویت محصول ملی و از جمله حداقل محتوای محلی است. بنابراین قبل از انتقال کالا به عمان با هدف دریافت این نشان، باید نوع فرآیند انجام‌شده در عمان، منشأ مواد اولیه و ارزش افزوده ایجادشده بررسی شود.

استفاده از لوگوی Made in Oman بدون مجوز

یکی از نکات مهم این است که استفاده از نشان Made in Oman قبل از صدور مجوز رسمی مجاز نیست و استفاده از لوگو باید مطابق دستورالعمل فنی آن انجام شود.

بنابراین تولیدکننده نباید صرفاً به دلیل تولید محصول در عمان، لوگوی رسمی Made in Oman را روی محصول یا تبلیغات خود قرار دهد.

برای تبدیل یک محصول به محصول واجد هویت Made in Oman، صرف ثبت شرکت یا انتقال کالا به عمان کافی نیست.

۱. انجام تولید در عمان

۲. داشتن مجوز معتبر و متناسب با فعالیت

۳. رعایت حداقل ۲۰٪ محتوای محلی

۴. ثبت اطلاعات محصول و مواد اولیه

۵. ارائه مدارک و اطلاعات کارکنان

۶. ارائه HS Code برای محصولات مربوطه

۷. شروع تولید تجاری پیش از درخواست

۸. دریافت مجوز رسمی پیش از استفاده از لوگوی Made in Oman

برای شرکت‌های ایرانی، این موضوع می‌تواند اهمیت ویژه‌ای داشته باشد؛ زیرا تولید در عمان می‌تواند علاوه بر دسترسی به بازار عمان، در طراحی یک زنجیره تأمین منطقه‌ای و صادرات مجدد نیز مورد بررسی قرار گیرد. البته اینکه یک محصول مشخص چه مزیتی از نظر تعرفه، منشأ کالا یا صادرات به کشور ثالث پیدا می‌کند، نیازمند بررسی جداگانه مقررات همان کشور و قواعد مبدأ است.

نویسنده

فاطمه مزرعه خطیری